We zeggen het gemakkelijk tegen een ander: als je er niet gelukkig van wordt, moet je iets anders gaan doen. Het klinkt daadkrachtig, bijna bevrijdend. Alsof je op een ochtend wakker wordt, een helder besluit neemt en met de wind in de rug een totaal nieuw leven binnenstapt.
De werkelijkheid is meestal minder filmisch. Een andere richting kiezen betekent ook afscheid nemen van zekerheid, verwachtingen en een beeld waarin je lang hebt geïnvesteerd. Je vraagt je af wat anderen ervan vinden, of je geen ondankbare keuze maakt en of je straks spijt krijgt. Ondertussen moeten de hypotheek, het gezin en het gewone leven ook gewoon door.
Een goede keuze kan nog steeds pijn doen
Ik heb zelf meerdere keren opnieuw gekozen. Soms omdat een baan niet bij me paste, soms omdat ik ergens op uitgekeken raakte en soms omdat ik pas na verloop van tijd durfde toe te geven dat een rol die op papier prachtig stond, mij in de praktijk te weinig bracht.
Toen ik onderwijsdirecteur werd, voelde dat als een logische stap vooruit. Ik had verantwoordelijkheid, kon invloed uitoefenen en verdiende goed. Toch merkte ik dat ik het directe contact met mensen miste. Ik kon dat gevoel lang wegredeneren. Een mooie functie geef je toch niet zomaar op? Tot ik begreep dat blijven óók een keuze was, met een prijs die iedere werkdag voelbaar werd.
Het dapperste besluit is niet altijd vertrekken. Het is eerlijk erkennen wat blijven met je doet.
Mijn keuze om opnieuw meer voor het lesgeven en begeleiden te kiezen, loste niet ineens alles op. Er waren praktische vragen, twijfel en momenten waarop ik me afvroeg of ik niet gewoon tevreden had moeten zijn. Maar onder die onrust zat ook opluchting. Ik kwam dichter bij werk dat werkelijk bij mij paste.

Veranderen hoeft niet meteen groots
Het roer omgooien wordt vaak voorgesteld als een spectaculaire breuk: ontslag nemen, verhuizen, een bedrijf beginnen of radicaal anders gaan leven. Soms is dat nodig, maar veel veranderingen beginnen kleiner. Je spreekt een grens uit, onderzoekt een opleiding, past je werktijden aan of stopt met doen alsof iets vanzelf wel weer leuk wordt.
Juist zo’n kleine stap kan spannend zijn, omdat je daarmee erkent dat er echt iets moet veranderen. Zolang alles alleen in je hoofd zit, kun je nog alle kanten op. Zodra je iemand belt of een afspraak maakt, wordt het concreet.
Je hoeft niet honderd procent zeker te zijn
Ik geloof steeds minder in beslissingen die vooraf volledig zeker voelen. Je kunt informatie verzamelen, gevolgen overdenken en praten met mensen die je vertrouwen. Uiteindelijk blijft er bijna altijd een deel dat je pas ontdekt nadat je beweegt.
Dat betekent niet dat je roekeloos moet worden. Het betekent wel dat twijfel geen automatisch stopteken is. Twijfel kan ook aangeven dat je de keuze serieus neemt. De vraag is niet alleen of je bang bent om te veranderen, maar ook wat er gebeurt wanneer je nog een jaar precies hetzelfde blijft doen.
Een koerswijziging hoeft bovendien niet te betekenen dat alles wat eraan voorafging verspild was. Ervaring reist met je mee. De banen, opleidingen, successen en misstappen uit mijn eigen route gebruik ik iedere dag in het onderwijs en in gesprekken met mensen. Niets daarvan liep volledig volgens plan, maar veel ervan blijkt achteraf toch waardevol.
Een richting die je kunt uitproberen
Wanneer iemand bij mij komt met een grote keuze, probeer ik niet meteen het definitieve antwoord te vinden. Eerst wil ik begrijpen wat er schuurt, welke belangen meespelen en waar iemand weer iets van energie voelt. Daarna zoeken we naar een stap die informatie oplevert. Niet alleen denken, maar voorzichtig testen.
Misschien hoef je het roer vandaag dus nog niet volledig om te gooien. Misschien moet je eerst erkennen dat de huidige koers je niet meer brengt waar je wilt zijn. Dat is minder spectaculair, maar vaak wel het echte begin.
Voel je dat iets niet meer past?
We hoeven niet meteen te besluiten wat je moet opgeven. We kunnen eerst rustig en eerlijk onderzoeken wat je wilt behouden, wat je mist en welke stap genoeg informatie geeft om verder te kunnen.
Praat eens met me